Ο Ρίτσαρντ Γκιρ, Βουδιστής, ακτιβιστής και ένας από τους πιο εμπορικούς σταρ του Χόλιγουντ, ξέρει πως να εργαλειοποιεί την επιρροή του με ατζέντα αλληλεγγύης.
Πίσω από προβολείς και λαμπερές πρεμιέρες, κοσμικότητες που έτσι και αλλιώς αποφεύγει συχνά, ο 76χρονος πλέον ηθοποιός έχει αναπτύξει μια παράλληλη, αθόρυβη αλλά βαθιά θεσμική δράση.
Η πρόσφατη παρουσία του στη 13η σύνοδο του Παγκόσμιου Αστικού Φόρουμ (WUF13) του ΟΗΕ στο Μπακού επιβεβαιώνει τη δράση του.
Ο Γκιρ βρέθηκε εκεί ως ενεργό μέλος του διοικητικού συμβουλίου του ισπανικού οργανισμού HOGAR SÍ, παρουσιάζοντας μια ριζοσπαστική πρωτοβουλία που φιλοδοξεί να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο οι σύγχρονες κοινωνίες αντιμετωπίζουν την αστεγία.
Το κοινωνικό πείραμα που άλλαξε τα πάντα
Η αφοσίωση του Γκιρ στην κρίση της αστεγίας είναι άλλωστε μια βαθιά προσωπική υπόθεση. Έχει προκύψει μέσα από ένα σκληρό βιωματικό πείραμα που συμμετείχε ο ίδιος.
Κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων της ταινίας Time Out of Mind, ο ηθοποιός κυκλοφόρησε στους δρόμους της Νέας Υόρκης μεταμφιεσμένος σε άστεγο. Η εμπειρία αυτή λειτούργησε ως καταλύτης.
«Πριν από μερικά χρόνια, υποδυόμουν έναν άστεγο. Περπάτησα στους δρόμους της Νέας Υόρκης χωρίς να με αναγνωρίσει κανείς. Και ένιωσα κάτι που δεν είχα ξαναζήσει ποτέ στη ζωή μου. Ένιωσε την απόλυτη αδιαφορία, την αορατότητα, την απομόνωση. Οι άνθρωποι δεν με κοιτούσαν απλά προσπερνώντας με· με διέγραφαν από το οπτικό τους πεδίο. Αυτό το βίωμα με μετατόπισε εσωτερικά», εξομολογείται.
«Με τα χρόνια, έκανα πολλές συζητήσεις με ανθρώπους που ζούσαν στον δρόμο. Ακούγοντας ιστορίες σημαδεμένες από την απώλεια, τη μοναξιά, την απελπισία και την αρρώστια, συνειδητοποίησα κάτι. Αν δεν έχεις ένα ισχυρό δίκτυο υποστήριξης –οικογένεια ή φίλους– ο καθένας μας, μετά από μια σειρά ατυχών γεγονότων, απώλειας ή ασθένειας, μπορεί να καταλήξει σε αυτή την κατάσταση. Δεν είναι ένα μακρινό πρόβλημα. Είναι μια κοινωνική αδικία» σχολίασε.
«Το σπίτι είναι ανθρώπινο δικαίωμα»
Η πρωτοβουλία που στηρίζει ο Ρίτσαρντ Γκιρ μαζί με τη σύζυγό του, Αλεχάντρα, μέσω του ιδρύματός του The Gere Foundation και του οργανισμού HOGAR SÍ, βασίζεται σε ένα μοντέλο που έρχεται να ανατρέψει το παραδοσιακό, αποτυχημένο σύστημα των κρατικών δομών φιλοξενίας.
Το μοντέλο Housing First υποστηρίζει ότι η παροχή μιας μόνιμης, ασφαλούς και αξιοπρεπούς κατοικίας πρέπει να είναι το πρώτο βήμα για την αποκατάσταση ενός αστέγου, και όχι η «επιβράβευση» στο τέλος μιας μακράς, γραφειοκρατικής ταλαιπωρίας.
«Πιστεύω ακράδαντα ότι η στέγαση είναι η πύλη για όλα τα άλλα δικαιώματα», τονίζει ο Γκιρ. «Χωρίς ένα ασφαλές σπίτι, δεν υπάρχει υγεία. Δεν υπάρχει εκπαίδευση. Δεν υπάρχει σταθερή απασχόληση. Όταν αυτή η πόρτα κλείνει, ο κύκλος του αποκλεισμού γίνεται σχεδόν αδύνατο να σπάσει. Η αστεγία δεν είναι αναπόφευκτη – είναι μια κοινωνική αδικία που μπορεί να λυθεί αν αλλάξουμε ριζικά τον τρόπο που την προσεγγίζουμε».
Ο ηθοποιός εμφανίστηκε εξαιρετικά αισιόδοξος για το μέλλον, θέτοντας έναν απόλυτα εφικτό στόχο για την Ευρώπη. «Η εξάλειψη της αστεγίας στην Ισπανία τα επόμενα χρόνια είναι δυνατή. Μιλάμε για περίπου 37.000 ανθρώπους σε ολόκληρη τη χώρα που χρειάζονται μια νέα ευκαιρία, ένα σπίτι» είπε.
Ντοκιμαντέρ ντοκουμέντο
Η διεξαγωγή του Παγκόσμιου Αστικού Φόρουμ στο Αζερμπαϊτζάν είναι για τον Γκιρ ένα ιστορικό βήμα για την αποκέντρωση της συζήτησης γύρω από τα ανθρώπινα δικαιώματα.
«Το γεγονός ότι το Φόρουμ φιλοξενείται σε αυτή την περιοχή για πρώτη φορά διευρύνει την παγκόσμια προοπτική μας για τις αστικές προκλήσεις. Στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα: τα ανθρώπινα δικαιώματα, η στέγαση και η κοινωνική ενσωμάτωση δεν είναι ένα περιφερειακό ζήτημα, αλλά μια κοινή ευθύνη ολόκληρης της διεθνούς κοινότητας. Δεν μπορούν να υπάρξουν επιτυχημένες πόλεις όσο υπάρχουν άνθρωποι που κοιμούνται στους δρόμους», είπε ο ηθοποιός και ακτιβιστής.
Εκεί, στο Μπακού, η πρωτοβουλία του Γκιρ απέκτησε παγκόσμιο θεσμικό βήμα μέσω της συνεργασίας του με το πρόγραμμα UN-Habitat των Ηνωμένων Εθνών.
Στο πλαίσιο του Urban Cinema, προβλήθηκε μέρος του ντοκιμαντέρ What Nobody Wants To See» (Αυτό που κανείς δεν θέλει να δει), το οποίο χρηματοδότησε το ίδρυμά του.
Το ντοκιμαντέρ ακολουθεί αληθινές ιστορίες ανθρώπων, όπως ο Latyr Thioye, που κατάφεραν να ξεφύγουν από το περιθώριο χάρη στο πρόγραμμα HOGAR SÍ, αποδεικνύοντας με στοιχεία και αριθμούς ότι η αστεγία μπορεί να εξαλειφθεί πλήρως αν υπάρξει πολιτική βούληση.
Γκιρ και ΟΗΕ, μια φυσική συμμαχία
Η εμπλοκή του Ρίτσαρντ Γκιρ με τον ΟΗΕ ξεκίνησε αρκετά φυσικά είπε στο Euronews. O ίδιος άλλωστε εργαζόταν ήδη πάνω σε ζητήματα που σχετίζονται με τα ανθρώπινα δικαιώματα, την αξιοπρέπεια και την κοινωνική ανάπτυξη.
«Συνειδητοποίησα ότι τα Ηνωμένα Έθνη είναι ένα βασικό φόρουμ για να φέρει κανείς ορισμένα ζητήματα στην παγκόσμια σκηνή και να επηρεάσει τη δημόσια πολιτική με τρόπους που κάνουν πραγματική διαφορά. Από την αρχή, ένιωσα ευθυγραμμισμένος με την πολυμερή προσέγγισή του και με την ιδέα ότι οι μεγάλες προκλήσεις, όπως η αστεγία ή η κοινωνική ανισότητα, μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνο μέσω της διεθνούς συνεργασίας και της πολιτικής βούλησης για αλλαγή των πραγμάτων» είπε ο Γκιρ.
Η πολυετή, επιτυχημένη καριέρα του Γκιρ στο Χόλιγουντ είναι εντυπωσιακή -ελάχιστοι δεν γνωρίζουν το έργο του ηθοποιού, από το American Gigolo στα Pretty Woman, Ιπτάμενος και Τζέντλεμαν ή το Σικάγο. Ωστόσο ο Γκιρ προτίμησε να αφιερώσει σημαντικό μέρος του χρόνου του σε ανθρωπιστικούς σκοπούς και στην παροχή βοήθειας σε όσους έχουν ανάγκη.
«Δεν υπήρξε μια μοναδική καθοριστική στιγμή, αλλά μάλλον ένα προσωπικό ταξίδι», εξηγεί για την επιλογή του να ταχθεί στην σωστή πλευρά της ιστορίας.
«Με τον καιρό, κατάλαβα ότι το πραγματικό νόημα μιας ανθρώπινης ζωής βρίσκεται στο να προσφέρεις υπηρεσία σε εκείνους που δεν μπορούν ούτε να ιδωθούν ούτε να ακουστούν».
